Pridevi

pridevi

 

Ακο hoćemo bliže da opišemo imenicu koristimo prideve. Kada smo govorili o imenicama rekli smo da mogu biti muškog, ženskog i srednjeg roda. Prati ih član o, η ili το u zavisnosti o kom rodu se radi.

Pošto stoje uzimenicu i govore nam više o karakteristikama iste, menjaju se isto kao imenica koju prate. Dakle ako je imenica u jednini i ženskog roda, tako će i pridev biti isto ženskog roda u jednini.

Primeri:

 Η πράσινη πόρτα. /i prasini porta/ – Zelena vrata.

Ο καλός άνθρωπος. /o kalos anthropos/- Dobar čovek.

Το μικρό παιδί. /to mikro pedi/ – Malo dete.

Obično stoje između člana koji određuje rod imenice i same imenice, ali ovo nije pravilo.

Ako želimo da baš istaknemo osobinu imenice onda pridev ide iza imenice i dobija takođe član koji određuje rod (isti član koji prati i imenicu).

Primeri:

Η καρέκλα η κόκκινη /i karekla i kokini/ – Crvena stolica

Ο Πέτρος ο ψιλός. /o Petros o psilos/ – Visoki Petros.

Το δαχτυλίδι το χρύσο. /to dahtilidi to hriso/ – Zlatni prsten.

 

Menjanje prideva po rodu i broju

 

Pridevi koji se završavaju na  -ος

Pridevi koji se završavaju na -ος  menjaju se na tri načina:

  • Večina ovih prideva menja nastavak kao i imenica uz koju stoje

                                               Jednina                                                  Množina

Muški rod                                                       μικρός /mikros/ – mali                         μικροί /mikri/ – mali

Ženski rod                                                      μικρή /mikri/ – mala                            μικρές /mikres/ – male

Srednji rod                                                    μικρό /malo/ – malo                             μικρά /mikra/ – mala

  • Ako pre nastavka -ος imamo samoglasnik -i /ι, ει, οι, υ/ ili samoglasnik sa akcentom onda jednina ženskog roda dobija nastavak

                                                      Jednina                                                Množina

Muški rod                                                     ωραίος /oreos/ – lep                                   ωραίοι /orei/ – lepi

Ženski rod                                                    ωραία /orea/ – lepa                                    ωραίες /orees/ – lepe

Srednji rod                                                     ωραίο /oreo/ – lepo                                    ωραία /orea/ – lepa

  • Pridevi  ξανθός /ksanthos/ – plav , γλυκός /glikos/ – sladak , φρέσκος /freskos/ – svež, za jedninu ženskog roda dobijaju nastavak -ια

                                                                  Jednina                                                   Množina        

Muški rod                                                       γλυκός /glikos/ – sladak                                γλυκοί /gliki/ – slatki

Ženski rod                                                     γλυκιά /glikja/ – slatka                                   γλυκές/glikes/ – slatke

Srednji rod                                                   γλυκό /gliko/ – slatko                                     γλυκά /glika/ – slatka

 

Pridevi koji se završavaju na -ύς

                                                         Jednina                                                      Množina

Muški rod                                                   βαθύς /vathis/ – dubok                                     βαθιοί /vathii/ – duboki

Ženski rod                                                  βαθιά /vathia/ – duboka                                   βαθιές /vathies/ – duboke

Srednji rod                                                 βαθύ /vathi/ – duboko                                      βαθιά  /vathia/ – duboka

Iste nastavke dobiće i pridevi ελαφρύς, μακρύς, παχύς, πλατύς, φαρδύς.

 

Pridevi koji se završavaju na  -ής

                                                         Jednina                                                          Množina

Muški rod                                                       σταχτής /stahtis/ – pepeljast                         σταχτιοί /stahtii/ – pepeljasti

Ženski rod                                                   σταχτιά /stahtia/ – pepeljasta                       σταχτιές /stahties/ – pepeljaste

Srednji rod                                                 σταχτί /stahti/ – pepeljasto                            σταχτιά /stahtia/ – pepeljasta

Na ovaj način menjaćemo i βυσσινής, θαλασσής, καφετής, πορτοκαλής, χρυσαφής.

                                                        Jednina                                                       Množina

Muški rod                                  γκρινιάρης /grinjaris/- džangrizav               γκρινιάρηδες /grinjarides/ – džangrizavi

Ženski rod                                 γκρινιάρα /grinjara/ – džangrizava               γκρινιάρες /grinjares/ – džangrizave

Srednji rod                               γκρινιάρικο /grinjariko/ – džangrizavo        γκρινιάρικα /grinjarika/ – džangrizava

Ovako se menjaju i πεισματάρης, παραπονιάρης, ζηλιάρης, ζημιάρης, φοβητσιάρης, κουτσομπόλης, τσιγκούνης.

 

Pridevi koji se završavaju na -ων

                                                       Jednina                                                     Množina

Muški rod                                              παρών /paron/ – prisutan                        παρόντες /parondes/ – prisutni

Ženski rod                                          παρούσα /parusa/ – prisutna                    παρούσες /paruses/ – prisutne

Srednji rod                                           παρόν /paron/ – prisutno                         παρόντα /paronda/ – prisutna

 

© 2017, Grčki kutak. Sva prava zadržana

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *